Statlas
Zeist

Gemeente Zeist

Verhaal en geschiedenis in Zeist

Foto: Wouter Hagens · CC BY-SA 3.0

Hoe de plek is ontstaan en veranderd, waar de straatnamen vandaan komen en wat er bijzonder is.

Op deze pagina: Karakter · Verandering sinds 2013 · Toen en nu · Straatnamen · Records en weetjes · Buren met verschil. De algemene cijfers staan op de overzichtspagina van Zeist.

Karakter van Zeist

Een gemengde stad met veel groen en relatief dure woningen.

Type: Stad met een gemengd karakter

  • Veel groen57% van het land is groen, Nederland 23%
  • Hoge WOZ-waardeGemiddeld € 555.000 per woning, Nederland € 398.000
  • Veel hoogopgeleiden45% van de inwoners (15 tot 75 jaar) heeft een hbo- of wo-opleiding, Nederland 33%
  • Hogere inkomensGestandaardiseerd inkomen per huishouden € 50.800, Nederland € 41.900

Meer plekken van dit type: Krimpen aan den IJssel, Leeuwarden, Leiderdorp.

Gebaseerd op de cijfers van CBS op deze pagina en het groenpercentage uit het onderdeel Groen. Een karakterschets is een vereenvoudiging: ze beschrijft het gemiddelde van de gemeente, niet elke straat of elke bewoner. Het type volgt uit een vergelijking met alle gemeenten in Nederland.

Toen en nu

Zo zag Zeist er rond 1900 uit op de topografische kaart van die tijd, en hoe de kaart er nu uitziet. De lijn is de grens van de gemeente van nu. Een oude kaart toont de stand van het jaar waaruit de kaart stamt, niet per se precies het jaar zelf.

Rond 1900
Nu

Kaarten: Kadaster, historische topografische kaarten (Topotijdreis) (oude kaarten, via de kaartdienst van Topotijdreis) en Kadaster, BRT Achtergrondkaart (PDOK), licentie CC BY 4.0. Grenzen: CBS en Kadaster, Wijk- en buurtkaart 2025, via PDOK, licentie CC BY 4.0. Opgehaald op 2026-11-17.

Straatnamen ontcijferd

In Zeist liggen 562 straten. Van 149 (27%) weten we waar de naam vandaan komt: 113 volgens Wikidata en 36 afgeleid uit de naam zelf, zoals bomen, vogels en plaatsen. De meeste straten zijn vernoemd naar politici, schrijvers en plaatsen.

Waar zijn de straten naar vernoemd?

  • politici30 straten
  • schrijvers17 straten
  • plaatsen15 straten
  • vogels12 straten
  • bomen9 straten
  • schilders9 straten
  • componisten8 straten
  • sterren en planeten8 straten

Enkele straten

  • Anna van Burenlaan — Anna van Egmont, politicus (1533–1558)
  • Jan Ligthartplein — Jan Ligthart, schrijver (1859–1916)
  • Amersfoortseweg — Amersfoort, gemeente in de provincie Utrecht, Nederland
  • Meerkoetlaan — meerkoet, vogel
  • Eikenlaan — eik, boomsoort
  • Anna Paulownalaan — Anna Paulowna van Rusland, kunstschilder (1795–1865)
  • Bachlaan — Johann Sebastian Bach, componist (1685–1750)
  • Saturnushof — Saturnus, zesde planeet in ons zonnestelsel

Van de 89 straten die zijn vernoemd naar een persoon met een bekend geslacht, is 18% vernoemd naar een vrouw en 82% naar een man (in alle gemeenten die we bekeken: 24% vrouw). Dit zijn alleen straten waarvan Wikidata de naamgever kent.

Wikidata kent niet van elke straat de naamgever, dus het echte aantal verklaarde straten ligt hoger. Een straat telt mee voor elke buurt waar minstens een kwart van de adressen aan die straat ligt.

Bronnen: BAG (Kadaster) via PDOK, licentie CC0; Wikidata, licentie CC0; CBS, postcode huisnummer 2025, licentie CC BY 4.0. Opgehaald op 2026-11-17. Wat "afgeleid uit de naam" heet, volgt uit een lijst van boom-, bloem-, vogel- en plaatsnamen, zonder bron voor de naamgever.

Records en weetjes

Weetjes

  • Met 1.375 inwoners per km² is het in Zeist 2,6 keer zo druk als gemiddeld in Nederland (536 per km²).
  • 56,9% van de oppervlakte in Zeist is groen (gras, struiken en bomen); landelijk is dat 23,1%.
  • Een woning is in Zeist gemiddeld € 555.000 waard (WOZ), 39% meer dan het landelijk gemiddelde van € 398.000.
  • Het maaiveld in Zeist loopt van 0,0 m boven NAP tot 29,7 m boven NAP.

Alle records van Nederland · records in Utrecht

Bron: CBS, Kerncijfers wijken en buurten (86165NED, 2025), licentie CC BY 4.0; Klimaateffectatlas buurtdashboard (Climate Adaptation Services), licentie CC BY 4.0. Alleen 500+ inwoners per buurt tellen mee. Een record telt alleen als iedere buurt of gemeente in die vergelijking het cijfer heeft.

Buren met verschil

Buurten die aan elkaar grenzen en in de cijfers het meest verschillen. Het zegt iets over de plek, niet over de mensen die er wonen.

  • Tussen Carré en Lyceumkwartier is het aandeel groen in Lyceumkwartier 46 procentpunten hoger dan in Carré (53% tegenover 7%).
  • Tussen Vollenhove en Bosch en Duin is de gemiddelde WOZ-waarde in Bosch en Duin 5,5 keer zo hoog als in Vollenhove (€ 1.405.000 tegenover € 255.000).
  • Tussen Huis ter Heide-Zuid en Sterrenberg is het aandeel 65-plussers in Huis ter Heide-Zuid 26 procentpunten hoger dan in Sterrenberg (39% tegenover 13%).

Alle opvallende buren in Zeist

Buren bepaald uit de wijk- en buurtkaart. Cijfers: CBS, Kerncijfers wijken en buurten (86165NED, 2025), CC BY 4.0; groen: Klimaateffectatlas buurtdashboard (CC BY 4.0). Alleen buurten met minstens 500 inwoners.

Andere onderwerpen