Statlas

Wijk Cothen in Wijk bij Duurstede

Leefomgeving en veiligheid in Cothen

Hoe prettig en veilig het er is: leefbaarheid, misdrijven, geluid, lucht, groen, klimaat en bodem.

Op deze pagina: Leefbaarheid · Veiligheid · Geluid en lucht · Groen · Klimaatrisico · Hoogte en bodem · Klimaat en je huis · Donkere hemel. De algemene cijfers staan op de overzichtspagina van Cothen.

Leefbaarheid

Leefbaarheid: goed, minder goed dan 64% van de wijken in de provincie Utrecht.

De Leefbaarometer geeft Cothen in 2024 een score van 4,13, klasse goed. Nederland scoort gemiddeld 4,12. Sinds 2022 is de score vrijwel gelijk gebleven (−0,01).

Klasse in 2024
Goed
Nederland gemiddeld: goed
Score
4,13
Nederland: 4,12
Sinds 2022
−0,01
vrijwel gelijk gebleven
Lagere score dan 64% van de wijken in de provincie Utrecht

De vijf dimensies, 2024

Cothen Gemeente Wijk bij Duurstede Nederland
Woningvoorraadsoort en kwaliteit van de woningen
+0,04
+0,03
+0,01
Fysieke omgevinggroen, water, geluid en bebouwing
0,00
+0,01
0,00
Voorzieningenwinkels, scholen, zorg en horeca in de buurt
−0,12
−0,08
0,00
Sociale samenhangsamenstelling en stabiliteit van de bevolking
+0,04
+0,02
0,00
Overlast en onveiligheidoverlast en misdrijven in de omgeving
+0,07
+0,06
0,00
Bijdrage van elke dimensie aan de score, ten opzichte van het gemiddelde in Nederland in 2018 (de middenlijn). Naar rechts is gunstiger dan gemiddeld, naar links minder gunstig. De vijf bijdragen samen vormen de afwijking van de totaalscore.

De Leefbaarometer is een instrument van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK). Hij brengt met veel gegevens over de woonomgeving in beeld hoe leefbaar een gebied is, in negen klassen van zeer onvoldoende tot uitstekend. Het is een signaleringsinstrument: het laat zien waar de leefbaarheid waarschijnlijk goed of minder goed is, maar niet waardoor, en het vervangt geen onderzoek ter plaatse. De score wordt berekend voor vlakken van 100 bij 100 meter; binnen een buurt kunnen delen daardoor verschillen. Een nieuwe meting volgt elke twee jaar.

Bron: Leefbaarometer 3.0, meting 2024 (indeling in buurten en wijken van 2024), Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, via leefbaarometer.nl. Licentie: CC0.

Veiligheid

De politie registreerde in 2025 in Cothen 73 misdrijven, 22 per 1.000 inwoners. In gemeente Wijk bij Duurstede zijn dat er 19 per 1.000 inwoners, in Nederland 45.

Misdrijven in 2025
73
−5% t.o.v. 2023
Per 1.000 inwoners
22
gemeente Wijk bij Duurstede: 19
Nederland, per 1.000 inwoners
45
Minder misdrijven per inwoner dan 69% van de wijken in de provincie Utrecht

Soorten misdrijven per 1.000 inwoners, 2025

Cothen Gemeente Wijk bij Duurstede Nederland
Woninginbraak
0,61
0,92
1,2
Fietsdiefstal
0,31
0,88
5,5
Diefstal uit of van auto’s
0
0,55
2,3
Zakkenrollerij
0
0
0,41
Mishandeling
0,61
0,92
2,3
Bedreiging
0,61
0,25
1,5
Openlijk geweld
0
0,08
0,25
Vernieling
1,5
2,6
4,0
Aantal geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners. Kleine aantallen schommelen van jaar tot jaar.

Ontwikkeling, 2023 tot en met 2025

Cothen Gemeente Wijk bij Duurstede Nederland
2023
24
19
45
2024
21
20
45
2025
22
19
45
Alle geregistreerde misdrijven per 1.000 inwoners, berekend met het huidige inwonertal.

Het gaat om misdrijven die bij de politie zijn vastgelegd, inclusief pogingen, naar de plek waar het gebeurde. Niet alles wordt gemeld, dus de cijfers laten zien wat er is geregistreerd. Cijfers per wijk en buurt zijn er voorlopig voor de provincie Utrecht.

Bron: Politie, via CBS open data (tabel 47022NED, Geregistreerde misdrijven per wijk en buurt, 2023 tot en met 2025). Licentie: CC BY 4.0.

Geluid en luchtkwaliteit

Hoeveel verkeerslawaai en hoe schone lucht, berekend door het RIVM voor heel Nederland. Het zijn modelberekeningen voor een gebied en geen metingen bij één woning. De cijfers van deze wijk zijn berekend uit de buurten: het geluid als aandeel van de oppervlakte, de lucht als gemiddelde gewogen naar inwoners.

Geluid van verkeer

Rustig12% van het gebied boven 55 dB

Het is in deze wijk overwegend rustig: het grootste deel ligt onder de 55 dB. Op de drukkere plekken, vooral langs de grotere wegen of het spoor, kan het geluid hoger zijn.

Alle bronnen samen, 55 dB of meer
12% van de wijk
Alle bronnen samen, 65 dB of meer
2,9% van de wijk
Belangrijkste bron
wegverkeer
Alleen wegverkeer, 55 dB of meer
12% (65 dB of meer: 2,9%)
Alleen treinverkeer, 55 dB of meer
0%
Alleen vliegverkeer, 55 dB of meer
0%
Boven 55 dB in gemeente Wijk bij Duurstede
8,9% van het gebied
Boven 55 dB in provincie Utrecht
25% van het gebied

Het geluidniveau is Lden: het gemiddelde over een jaar, waarbij de avond en vooral de nacht zwaarder tellen. De WHO adviseert, om hinder te beperken, minder dan 53 dB door wegverkeer, 54 dB door treinen en 45 dB door vliegverkeer. Vanaf 65 dB is het geluid van verkeer erg luid.

Het gaat om het aandeel van de oppervlakte, niet van de woningen: een wijk met veel open land of water kan daardoor rustiger lijken dan de woningen zelf. De schaal is een indeling van dit prototype op het aandeel boven 55 dB (rustig: onder 20%, druk: vanaf 50%).

Luchtkwaliteit

GemiddeldNO₂ 10,4 · PM2,5 9,5 · PM10 16,3 µg/m³

De concentraties liggen hier boven de advieswaarden van de WHO, maar onder de Europese grenswaarden die vanaf 2030 gelden. Dat is in veel Nederlandse woongebieden zo.

Stikstofdioxide (NO₂)
10,4 µg/m³ (WHO 10, Europese norm 40, vanaf 2030 20)
Fijnstof PM2,5
9,5 µg/m³ (WHO 5, Europese norm 25, vanaf 2030 10)
Fijnstof PM10
16,3 µg/m³ (WHO 15, Europese norm 40, vanaf 2030 20)
Stikstofdioxide in gemeente Wijk bij Duurstede
10,1 µg/m³
Fijnstof PM2,5 in gemeente Wijk bij Duurstede
9,6 µg/m³
Fijnstof PM10 in gemeente Wijk bij Duurstede
16,4 µg/m³
In provincie Utrecht
NO₂ 13,4, PM2,5 9,8, PM10 17,0 µg/m³

Langdurig inademen van stikstofdioxide en fijnstof kan de luchtwegen en het hart- en vaatstelsel belasten, vooral bij kinderen, ouderen en mensen met astma of een hartaandoening. De WHO-waarden zijn advieswaarden uit 2021 en de Europese grenswaarden zijn wettelijke normen; bijna overal in Nederland ligt de lucht tussen die twee.

Jaargemiddelden voor 2025 uit kaarten met vakjes van 1 bij 1 kilometer: een wijk kleiner dan een vakje krijgt de waarde van dat vakje, en langs drukke wegen kan de lucht lokaal vuiler zijn. De schaal volgt de slechtste van de drie stoffen: laag is onder de WHO-advieswaarde, hoog is boven de Europese grenswaarde van 2030.

Bron: Atlas Leefomgeving van het RIVM: de Lden-geluidkaarten van Geluid in Nederland (2022, spoorverkeer 2023) en de Grootschalige Concentratiekaarten Nederland (GCN, 2025). Opgehaald op 2026-11-17. Licentie: Publiek domein (Public Domain Mark 1.0) (open data, vrij te hergebruiken). Waarden per buurt zijn berekend uit rasters met een stap van 50 meter. WHO-waarden: Air quality guidelines 2021 en Environmental noise guidelines 2018.

Groen

Minder groen dan 97% van de wijken in de provincie Utrecht: 7,5% van deze wijk is groen.

Groen is hier alles wat groeit: gras, struiken en bomen, in tuinen en in het openbaar. Hoe meer groen, hoe meer schaduw en verkoeling, en hoe meer ruimte om te spelen en elkaar te ontmoeten. De cijfers van deze wijk zijn het gemiddelde van de buurten, gewogen naar oppervlakte.

Groen
7,5%
van het land · Nederland 23%
Boomkroonbedekking
4,6%
van het land · Nederland 14%
Groen per inwoner
282 m²
Nederland 432 m²
Dichtstbijzijnde park
0,6 km
gemiddelde afstand (2017)

Hoeveel groen er is

Deze wijk Gemeente Wijk bij Duurstede Nederland
Groen, totaal
7,5%
15%
23%
Bomen (kroonbedekking)
4,6%
9,5%
14%
Gras
2,3%
5,2%
8,5%
Struiken en hagen
1,3%
1,8%
1,7%
Steen (bebouwing, verharding)
8,9%
8,5%
8,9%
Aandeel van het landoppervlak (zonder water). Groen is gras, struiken en bomen; kroonbedekking is het deel van de grond dat vanuit de lucht onder boomkruinen ligt (hoogtemodel AHN, 2020 tot 2024). Steen is bebouwing en verharding. Gras, struiken, bomen en steen overlappen deels, omdat een boomkroon boven gras of bestrating kan hangen.

Wat voor groen en natuur

Deze wijk Gemeente Wijk bij Duurstede Nederland
Park en plantsoen
0,3%
1,1%
1,3%
Bos
2,4%
8,5%
10%
Natuurlijk terrein
0,2%
2,2%
6,3%
Sport en recreatie
0,5%
1,2%
1,5%
Aandeel van het landoppervlak volgens het CBS-bestand Bodemgebruik 2022. Dit is de officiële bestemming van het terrein: een tuin of een bomenrij langs de straat telt hier niet mee.

Hoe ver naar een park of natuurgebied

Deze wijk Gemeente Wijk bij Duurstede Nederland
Park of plantsoen
0,6 km
0,5 km
0,9 km
Openbaar groen
0,5 km
0,3 km
0,5 km
Bos
0,8 km
1,4 km
1,6 km
Open natuurlijk terrein
1,7 km
3,8 km
3,0 km
Dagrecreatief terrein
5,6 km
3,4 km
3,4 km
Gemiddelde afstand van woonadres naar het dichtstbijzijnde terrein, over de weg, gemeten voor de inwoners van het gebied (CBS, 2017). CBS heeft deze afstanden na 2017 niet meer bijgewerkt.

Waarom groen telt

  • Koeler in de zomer. Bomen geven schaduw en planten verdampen water. Op een hete dag is het tussen groen merkbaar koeler dan tussen stenen. Zie ook hittestress bij Klimaatrisico.
  • Gezonder. Groen in de buurt nodigt uit om te wandelen, te fietsen en te sporten, en verlaagt stress. Het houdt ook de lucht wat schoner en het geluid wat zachter.
  • Ruimte om te spelen en elkaar te treffen. Kinderen hebben een speelplek nodig die dichtbij en veilig is; ouderen en buren ontmoeten elkaar vaker in een park of plantsoen.
  • Water en dieren. Onverharde grond vangt regen op, en bomen en struiken bieden vogels en insecten een plek.

Bron: Klimaateffectatlas, buurtdashboard (Climate Adaptation Services; groen, bomen en steen per buurt, kroonbedekking uit het AHN), licentie CC BY 4.0; CBS Bodemgebruik, wijk- en buurtcijfers 2022 (tabel 86211NED); en voor de afstanden CBS Nabijheid voorzieningen (2017, tabellen 84334NED en 80305ned), beide CC BY 4.0. Opgehaald op 2026-11-17. Cijfers voor buurten en wijken zijn er alleen voor de provincie Utrecht. Een gemiddelde zegt niets over één straat: binnen een wijk kan het groen ongelijk verdeeld zijn.

Klimaatrisico

De belangrijkste klimaatrisico's uit de Klimaateffectatlas, berekend per buurt. Het zijn indicaties voor een gebied en geen uitspraak over één woning. De cijfers van deze wijk zijn het gemiddelde van de buurten, gewogen naar inwoners; binnen een wijk kunnen de verschillen groot zijn.

Overstroming

Middelgrote kans

Een overstroming van 20 centimeter of meer komt hier naar schatting eens in de 30 tot 300 jaar voor. Dat is een middelgrote kans, onder meer door de ligging bij rivieren en regionale waterkeringen.

Kans groter dan 1 op 300 per jaar
63% van de wijk
Kans groter dan 1 op 3.000 per jaar
79% van de wijk
Na dijkversterking (norm 2050), kans groter dan 1 op 3.000
0% van de wijk
Kans groter dan 1 op 300 in gemeente Wijk bij Duurstede
76% van het gebied

Het gaat om een overstroming van minstens 20 centimeter door een doorbraak van een primaire of regionale waterkering, met de dijken zoals ze nu zijn. Voor je eigen adres: overstroomik.nl.

Als je álle mogelijke overstromingen bij elkaar neemt, ook de allerkleinste kansen, kan in 100% van deze wijk water komen te staan: gemiddeld 0,6 meter diep, op de diepste plek 3,5 meter. Die overstromingen gebeuren nooit allemaal tegelijk.

Hittestress

Gemiddeld45 °C gevoelstemperatuur

Op een hete zomerdag voelt het in de zon in deze wijk gemiddeld als 45 °C (klasse: extreme hittestress). Schaduw, groen en water maken het koeler; voor jonge kinderen, ouderen en mensen met een chronische ziekte is hitte een belasting.

Groen
16% van het land
Gevoelstemperatuur in gemeente Wijk bij Duurstede
44 °C

De schaal vergelijkt met de andere buurten in de provincie Utrecht: bijna alle bebouwde gebieden vallen op een hete dag in dezelfde RIVM-klasse (extreme hittestress), de verschillen zitten in de details.

Funderingsrisico

Zeer laagrisicoscore paalrot 0,4

Funderingsschade door paalrot komt hier naar verwachting weinig voor.

Paalrot, nu
zeer laag (score 0,4)
Verschilzetting, 2050
zeer laag (score 0,8)
Paalrot in gemeente Wijk bij Duurstede
zeer laag (score 0,1)

De score loopt van 0 tot 100 en weegt het aandeel panden naar de verwachte schade: hoe hoger, hoe meer panden kwetsbaar zijn. Paalrot gaat over houten paalfunderingen; verschilzetting over het ongelijk zakken van funderingen op ondiepe grond, hier voor 2050 bij een sterk klimaatscenario.

Een inschatting op buurtniveau uit bouwjaar, funderingstype en grondwater. Het zegt niets over de staat van de fundering van één woning.

Bodemdaling

Verwaarloosbaarcirca 0,5 cm tot 2050

De bodem zakt hier de komende jaren naar verwachting nauwelijks.

Verwachte daling 2020 tot 2050
circa 0,5 cm
In gemeente Wijk bij Duurstede
0,8 cm (hoog scenario)

De klasse volgt uit het hoge scenario. De daling kan binnen een buurt sterk verschillen, bijvoorbeeld tussen een oude kern en nieuwbouw.

Bron: Klimaateffectatlas (Climate Adaptation Services), met kaartlagen van het RIVM (gevoelstemperatuur 2022), LIWO en Rijkswaterstaat (plaatsgebonden overstromingskans en maximale waterdiepte), Deltares en het Kennisprogramma Klimaatadaptatie (risico op paalrot en verschilzetting) en de bodemdalingskaart 2020 tot 2050. Opgehaald op 2026-11-16. Licentie: CC BY 4.0. Waarden per buurt zijn berekend uit rasters met een stap van 50 meter. Droogte staat er niet bij: de landelijke droogtekaart gaat over opbrengstderving in landbouw en natuur, niet over woonwijken.

Hoogte en bodem

Deze wijk ligt gemiddeld 3,6 meter boven NAP: hoger dan 75% van de wijken in de provincie Utrecht. Binnen de wijk loopt de grond van 3,1 meter boven NAP (de laagste tien procent) tot 4,2 meter boven NAP (de hoogste tien procent).

hoogste punt: +7,2 mgemiddeld hier: +3,6 mNAP (0 m)laagste punt: −0,4 m
Gemiddeld ligt de grond hier boven NAP, dus het water blijft onder het maaiveld; alleen de laagste delen (tot 0,4 meter onder NAP) liggen lager. De echte overstromingskans staat bij Klimaatrisico. Schematisch: de grond is een denkbeeldige doorsnede met de hoogtecijfers van deze plek (laagste, gemiddelde en hoogste punt); het huisje staat op de gemiddelde hoogte.
Deze wijk
+3,6 m (+3,1 m tot +4,2 m)
Gemeente Wijk bij Duurstede
+3,6 m (+2,8 m tot +4,8 m)
Provincie Utrecht
+1,1 m (−1,8 m tot +8,5 m)
Hoogte van het maaiveld in meters ten opzichte van NAP. De balk loopt van de laagste tot de hoogste tien procent van de meetpunten, het streepje is de middelste waarde (mediaan).

Bodem

De bodem in deze wijk is vooral klei en zavel. Het meest voorkomende type heet op de bodemkaart “Kalkloze ooivaaggronden; zware zavel en lichte klei”.

  • Klei en zavel 100%

Klei en zavel

Fijne grond die door rivieren en de zee is afgezet, vruchtbaar en zwaar. Klei houdt water vast en zwelt en krimpt met het weer: in een droge zomer kunnen er scheuren in de grond komen, en funderingen op staal kunnen iets verzakken. Water zakt er langzaam weg, dus lage delen worden snel nat. Zavel is een lichtere variant die minder krimpt.

De bodemkaart laat bebouwd gebied leeg. Voor 54% van de meetpunten is daarom de bodem direct rondom het bebouwde gebied gebruikt (tot 1 kilometer ver); onder de huizen zelf kan de grond afwijken, vooral waar bij het bouwen is opgehoogd of afgegraven.

Hoogte: AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), versie 4 (metingen 2020 tot 2022), digitaal terreinmodel (maaiveld), via de WCS van Rijkswaterstaat op PDOK (CC0 1.0). Bodem: BRO Bodemkaart (SGM), schaal 1:50.000, Basisregistratie Ondergrond, via de WMS van PDOK (CC0 1.0). Gemiddeld is hier de mediaan van meetpunten op een raster van 20 meter binnen de grenzen van de wijk, samengesteld uit de buurten (zonder water). Bodem tot ongeveer 1,2 meter diepte, schaal 1:50.000: een ruwe indicatie, geen grondonderzoek voor één woning. Opgehaald op 2026-11-16.

Klimaat en je huis

Voor deze wijk zijn er enkele aandachtspunten: een middelgrote of grote kans op overstroming. 23% van de woningen is van voor 1965. De grond bestaat vooral uit klei (100%). Dat hoeft geen reden tot zorg te zijn. Het is een indicatie voor het gebied, geen oordeel over één huis; bij een oudere woning is een kijkje van een deskundige altijd verstandig.

Dit combineert drie bronnen: hoe oud de woningen zijn, wat voor grond er ligt en wat de klimaatkaarten zeggen. Houten funderingen komen vooral voor bij woningen van voor 1965 en zijn het kwetsbaarst op veen en klei, waar de grond kan inklinken of de palen kunnen rotten. Een gemiddelde voor een gebied zegt niets over de fundering van één huis; die laat je bij aankoop onderzoeken.

Wat meespeeltHierGemeente Wijk bij Duurstede
Woningen van voor 194514%9,1%
Woningen van 1945 tot 19659,2%4,8%
Veen of moerige grond0%0%
Klei100%100%
Paalrot (nu)zeer laag (score 0,4)zeer laag (score 0,1)
Ongelijk zakken (2050)zeer laag (score 0,8)laag (score 1,0)
Bodemdaling tot 2050verwaarloosbaar (0,5 cm)verwaarloosbaar (0,8 cm)
Kans op overstromingMiddelgrote kansMiddelgrote kans
Gevoelstemperatuur op een hete dag45 °C44 °C

Meer uitleg per onderdeel: klimaatrisico, hoogte en bodem en bouwperiode.

Bronnen: Klimaateffectatlas (Climate Adaptation Services, met RIVM, LIWO/Rijkswaterstaat en Deltares), licentie CC BY 4.0; BRO Bodemkaart (PDOK), licentie CC0 1.0; bouwjaren uit de BAG (Kadaster, via PDOK, licentie CC0 1.0) en CBS (licentie CC BY 4.0). Het aandeel oudere woningen is dat van voor 1965; bij een wijk of gemeente is het een gemiddelde van het hele gebied.

Donkere hemel

Een van de donkerste wijken van de provincie Utrecht: op een heldere, maanloze nacht is de Melkweg met moeite te zien, vooral hoog aan de hemel. Deze wijk valt in Bortle-klasse 5 van 9 (landelijk, met lichtkoepels); klasse 1 is de donkerste hemel die er bestaat, klasse 9 het midden van een grote stad.

Zo veel sterren zie je hier ongeveer: ca. 1.170; elke stip staat voor ongeveer 3 sterren. Onderaan de horizon: hoe lichter de hemel, hoe sterker de gloed.
Zo ziet een echt donkere hemel eruit: ca. 3.280 sterren en de Melkweg; elke stip staat voor ongeveer 14 sterren.
  • Zwakste ster met het blote oog: ongeveer magnitude 5,7 (op een natuurlijk donkere plek is dat 6,5 tot 7).
  • Zichtbaar tegelijk: ruwweg 1.170 sterren, op een donkere plek zijn dat er een paar duizend.
  • De tekening is schematisch: de sterren staan op een vaste, willekeurige plek per gebied; alleen het aantal en de helderheid kloppen met de schatting.
Deze wijk
Bortle 5 (20,3)
Gemeente Wijk bij Duurstede
Bortle 5 (20,3)
Provincie Utrecht
Bortle 5 (19,9)
Bortle-klasse (onder de balk) van de middelste meetwaarde, tussen haakjes de helderheid van de hemel recht boven je in magnitude per vierkante boogseconde (hoe hoger, hoe donkerder; een natuurlijke hemel zonder kunstlicht is ongeveer 22). De balk loopt van de lichtste tot de donkerste tien procent van de meetpunten.

Dit is een schatting, geen meting. De uitstoot van licht, gezien vanuit de ruimte, is omgerekend naar hoe helder de hemel boven je is, waarbij ook licht van steden ver weg meetelt. Het absolute niveau kan een halve magnitude afwijken; de volgorde tussen plekken is betrouwbaarder. Het gaat om een heldere, maanloze nacht: bij wolken weerkaatst stadslicht en is het lichter, bij volle maan ook. Lantaarns vlak bij je en je eigen tuinverlichting tellen nauwelijks mee, die kan een satelliet van 350 meter breed niet zien.

Bron: RIVM Lichtemissie (Atlas Leefomgeving): jaargemiddelde van VIIRS Day/Night Band-metingen van NOAA/NASA, laatste uitgave (Publiek domein), gegevens van de Earth Observation Group (NOAA/Colorado School of Mines) uit de VIIRS Day/Night Band-satelliet. Omrekening naar hemelhelderheid door deze site (afstandsweging volgens de wet van Walker, geijkt op een stadscentrum van 18,3 magnitude), Bortle-klassen volgens de gangbare tabel. Gemiddelde is de mediaan van meetpunten op een raster van 100 meter binnen de grenzen van de wijk, samengesteld uit de buurten (zonder water). Opgehaald op 2026-11-17.

Andere onderwerpen