Statlas

Wijk Zeist Centrum in Zeist

Verhaal en geschiedenis in Zeist Centrum

Hoe de plek is ontstaan en veranderd, waar de straatnamen vandaan komen en wat er bijzonder is.

Op deze pagina: Karakter · Verandering sinds 2013 · Toen en nu · Straatnamen · Buren met verschil. De algemene cijfers staan op de overzichtspagina van Zeist Centrum.

Karakter van Zeist Centrum

Een gemengde stadsbuurt in een stedelijke omgeving, met relatief dure woningen en veel hoogopgeleide inwoners.

Type: Gemengde stadsbuurt

  • Hoge WOZ-waardeGemiddeld € 615.000 per woning, Nederland € 398.000
  • Veel hoogopgeleiden49% van de inwoners (15 tot 75 jaar) heeft een hbo- of wo-opleiding, Nederland 33%
  • Veel groen39% van het land is groen, Nederland 23%
  • Hogere inkomensGestandaardiseerd inkomen per huishouden € 56.900, Nederland € 41.900

Meer plekken van dit type: Moesel (Weert), Naaldwijk (Westland), Stad (Winterswijk).

Gebaseerd op de cijfers van CBS op deze pagina en het groenpercentage uit het onderdeel Groen. Een karakterschets is een vereenvoudiging: ze beschrijft het gemiddelde van de wijk, niet elke straat of elke bewoner. Het type volgt uit een vergelijking met alle wijken in Nederland.

Toen en nu

Zo zag Zeist Centrum er rond 1900 uit op de topografische kaart van die tijd, en hoe de kaart er nu uitziet. De lijn is de grens van de wijk van nu. Een oude kaart toont de stand van het jaar waaruit de kaart stamt, niet per se precies het jaar zelf.

Rond 1900
Nu

Kaarten: Kadaster, historische topografische kaarten (Topotijdreis) (oude kaarten, via de kaartdienst van Topotijdreis) en Kadaster, BRT Achtergrondkaart (PDOK), licentie CC BY 4.0. Grenzen: CBS en Kadaster, Wijk- en buurtkaart 2025, via PDOK, licentie CC BY 4.0. Opgehaald op 2026-11-17.

Straatnamen ontcijferd

In deze wijk liggen 142 straten. Van 37 weten we waar de naam vandaan komt. In deze wijk zijn de straten vernoemd naar politici, schrijvers en bloemen.

  • Aristoteleslaan — Aristoteles, filosoof
  • Bothalaan — Louis Botha, politicus (1862–1919)
  • Dahliastraat — dahlia, plant
  • De la Reylaan — Koos de la Rey, politicus (1847–1914)
  • De Wetlaan — Christiaan de Wet, politicus (1854–1922)
  • Dr. Schaepmanlaan — Herman Schaepman, politicus (1844–1903)
  • Eikenlaan — eik, boomsoort
  • Fransen van de Puttelaan — Isaäc Dignus Fransen van de Putte, politicus (1822–1902)
  • Huydecoperweg — Willem Karel Huydecoper (1830–1882)
  • Jacob van Lenneplaan — Jacob van Lennep, politicus (1802–1868)
  • Jan Pieter Heijelaan — Jan Pieter Heije, schrijver (1809–1876)
  • Kritzingerlaan — Pieter Hendrik Kritzinger, militair (1870–1930)
  • Krugerlaan — Paul Kruger, politicus (1825–1904)
  • Melis Stokestraat — Melis Stoke, schrijver (1230–1300)
  • Nelson Mandelalaan — Nelson Mandela, politicus (1918–2013)
  • en nog 16 andere straten

Afgeleid uit de naam: Acacialaan (acacia, boom), Berkenlaan (berk, boom), Hortensialaan (hortensia, bloem), Leliestraat (lelie, bloem), Lindenlaan (linde, boom), Tulpstraat (tulp, bloem).

Wikidata kent niet van elke straat de naamgever, dus het echte aantal verklaarde straten ligt hoger. Een straat telt mee voor elke buurt waar minstens een kwart van de adressen aan die straat ligt.

Bronnen: BAG (Kadaster) via PDOK, licentie CC0; Wikidata, licentie CC0; CBS, postcode huisnummer 2025, licentie CC BY 4.0. Opgehaald op 2026-11-17. Wat "afgeleid uit de naam" heet, volgt uit een lijst van boom-, bloem-, vogel- en plaatsnamen, zonder bron voor de naamgever.

Aan de overkant

Buurten in en rond deze wijk die aan elkaar grenzen en in de cijfers het meest verschillen. Het zegt iets over de plek, niet over de mensen die er wonen.

  • Tussen Carré en Lyceumkwartier is het aandeel groen in Lyceumkwartier 46 procentpunten hoger dan in Carré (53% tegenover 7%).
  • Tussen Centrumschil-Noord en Dijnselburg is het aandeel groen in Dijnselburg 30 procentpunten hoger dan in Centrumschil-Noord (43% tegenover 13%).
  • Tussen Centrumschil-Zuid en Utrechtseweg is het aandeel 65-plussers in Centrumschil-Zuid 16 procentpunten hoger dan in Utrechtseweg (31% tegenover 15%).
ZeisterbosPatijnparkHuis ter Heide-ZuidBosch en DuinSterrenbergStaatsliedenkwartierVollenhoveDriebergsewegHet Slot e.o.Griffensteijn/KersbergenBeerschoten-OostbroekMooi ZeistNijenheimVogelwijkCrosesteinCarréLyceumkwartierCentrumschil-NoordDijnselburgCentrumschil-ZuidUtrechtseweg

Op de kaart is het sterkste paar donker gekleurd; de andere genoemde buurten zijn lichter, de overige buren grijs.

Alle opvallende buren in Zeist

Buren bepaald uit de wijk- en buurtkaart. Cijfers: CBS, Kerncijfers wijken en buurten (86165NED, 2025), CC BY 4.0; groen: Klimaateffectatlas buurtdashboard (CC BY 4.0). Alleen buurten met minstens 500 inwoners.

Kaart: CBS en Kadaster, Wijk- en buurtkaart 2025, via PDOK (CC BY 4.0).

Andere onderwerpen