
Gemeente Oudewater
Verhaal en geschiedenis in Oudewater
Hoe de plek is ontstaan en veranderd, waar de straatnamen vandaan komen en wat er bijzonder is.
Op deze pagina: Karakter · Verandering sinds 2013 · Toen en nu · Straatnamen · Records en weetjes · Buren met verschil. De algemene cijfers staan op de overzichtspagina van Oudewater.
Karakter van Oudewater
Een dorpse gemeente.
Type: Dorpse gemeente
- Weinig groen8% van het land is groen, Nederland 23%
- Hogere inkomensGestandaardiseerd inkomen per huishouden € 53.300, Nederland € 41.900
- Nieuwbouw10% van de woningen is van de afgelopen tien jaar, Nederland 8%
Meer plekken van dit type: Altena, Beek (L.), Beekdaelen.
Gebaseerd op de cijfers van CBS op deze pagina en het groenpercentage uit het onderdeel Groen. Een karakterschets is een vereenvoudiging: ze beschrijft het gemiddelde van de gemeente, niet elke straat of elke bewoner. Het type volgt uit een vergelijking met alle gemeenten in Nederland.
Hoe de gemeente verandert
De buurten van Oudewater per jaar, van 2013 tot en met 2025. De kleurschaal is voor alle jaren hetzelfde, dus je ziet de verandering. Grijs: geen cijfer (nog) voor die buurt.
- tot € 272.000
- € 272.000 – € 361.000
- € 361.000 – € 453.000
- € 453.000 – € 551.000
- € 551.000 of meer
- geen cijfer
- tot 96
- 96 – 100
- 100 – 104
- 104 – 113
- 113 of meer
- geen cijfer
- tot 12%
- 12% – 16%
- 16% – 19%
- 19% – 23%
- 23% of meer
- geen cijfer
Sinds 2013 is de gemeente 5% gegroeid, van 9.870 naar 10.355 inwoners (Nederland +8%). De gemiddelde WOZ-waarde steeg van € 301.000 naar € 441.000 (+47%, Nederland +78%). Het aandeel inwoners van 65 jaar of ouder nam toe van 18% naar 23%.
De cijfers lopen van 2013 tot en met 2025.
Inwoners
+5% sinds 2013 (Nederland +8%)
Woningen
+12% sinds 2013 (Nederland +11%)
Gemiddelde WOZ-waarde
+47% sinds 2013 (Nederland +78%)
Gemiddeld inkomen per inwoner
+53% sinds 2013 (Nederland +56%)
Inwoners van 65 jaar of ouder
+5 procentpunt sinds 2013 (Nederland +4)
Inwoners van 0 tot 15 jaar
−3 procentpunt sinds 2013 (Nederland −2)
Huishoudens met kinderen
−5 procentpunt sinds 2013 (Nederland −3)
Koopwoningen
−1 procentpunt sinds 2013 (Nederland +2)
Bij inwoners, woningen, WOZ-waarde en inkomen staat de lijn op 100 in het beginjaar, zodat Nederland goed te vergelijken is. Bij de aandelen staat de lijn op de echte percentages. Beweegt een lijn veel minder dan de vergelijking, dan staat hij zonder die vergelijking getekend; de verandering staat dan eronder. De inkomenscijfers lopen tot en met 2024, omdat CBS inkomens later publiceert. CBS gaf de aandelen in 2013 en 2014 alleen in hele procenten, dus kleine veranderingen zijn pas vanaf 2015 precies te zien.
Bron: CBS StatLine, Kerncijfers wijken en buurten, 2013 tot en met 2025 (een tabel per jaar). Licentie: CC BY 4.0.
Toen en nu
Zo zag Oudewater er rond 1900 uit op de topografische kaart van die tijd, en hoe de kaart er nu uitziet. De lijn is de grens van de gemeente van nu. Een oude kaart toont de stand van het jaar waaruit de kaart stamt, niet per se precies het jaar zelf.
Kaarten: Kadaster, historische topografische kaarten (Topotijdreis) (oude kaarten, via de kaartdienst van Topotijdreis) en Kadaster, BRT Achtergrondkaart (PDOK), licentie CC BY 4.0. Grenzen: CBS en Kadaster, Wijk- en buurtkaart 2025, via PDOK, licentie CC BY 4.0. Opgehaald op 2026-11-17.
Straatnamen ontcijferd
In Oudewater liggen 178 straten. Van 20 (11%) weten we waar de naam vandaan komt: 13 volgens Wikidata en 7 afgeleid uit de naam zelf, zoals bomen, vogels en plaatsen. De meeste straten zijn vernoemd naar bomen, plaatsen, vorsten en adel.
Waar zijn de straten naar vernoemd?
- bomen5 straten
- plaatsen4 straten
- vorsten en adel4 straten
- geestelijken2 straten
- componisten1 straat
- schilders1 straat
- vogels1 straat
Enkele straten
- Populierenweg — populier, boom
- Utrechtse straatweg — Utrecht, gemeente in de provincie Utrecht, Nederland
- Koningin Julianastraat — Juliana der Nederlanden, monarch (1909–2004)
- Hendrik van Viandenstraat — Hendrik van Vianden, bisschop (1244–1267)
- Prinses Christinastraat — Christina der Nederlanden, zanger (1947–2019)
- Gerard Davidstraat — Gerard David, kunstschilder (1460–1523)
- Prins Bernhardstraat — Bernhard van Lippe-Biesterfeld, prins-gemaal (1911–2004)
- Prinses Beatrixstraat — Beatrix der Nederlanden, monarch (1938–)
Van de 10 straten die zijn vernoemd naar een persoon met een bekend geslacht, is 60% vernoemd naar een vrouw en 40% naar een man (in alle gemeenten die we bekeken: 24% vrouw). Dit zijn alleen straten waarvan Wikidata de naamgever kent.
Wikidata kent niet van elke straat de naamgever, dus het echte aantal verklaarde straten ligt hoger. Een straat telt mee voor elke buurt waar minstens een kwart van de adressen aan die straat ligt.
Bronnen: BAG (Kadaster) via PDOK, licentie CC0; Wikidata, licentie CC0; CBS, postcode huisnummer 2025, licentie CC BY 4.0. Opgehaald op 2026-11-17. Wat "afgeleid uit de naam" heet, volgt uit een lijst van boom-, bloem-, vogel- en plaatsnamen, zonder bron voor de naamgever.
Records en weetjes
- Op één na de dunstbevolkte gemeente van de provincie Utrecht (266 inwoners per km²)
- Op één na de laagst gelegen gemeente van de provincie Utrecht (gemiddeld 1,6 m onder NAP)
- Op twee na de gemeente met de minste inwoners van de provincie Utrecht (10.355 inwoners)
Weetjes
- 7,7% van de oppervlakte in Oudewater is groen (gras, struiken en bomen); landelijk is dat 23,1%.
- Met 266 inwoners per km² is het in Oudewater 2,0 keer zo rustig als gemiddeld in Nederland (536 per km²).
- Het maaiveld in Oudewater loopt van 4,8 m onder NAP tot 3,5 m boven NAP.
- In Oudewater wonen 10.355 mensen, ongeveer evenveel als in de gemeente Simpelveld (10.270).
Alle records van Nederland · records in Utrecht
Bron: CBS, Kerncijfers wijken en buurten (86165NED, 2025), licentie CC BY 4.0; AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland) via PDOK, licentie CC0. Alleen 500+ inwoners per buurt tellen mee. Een record telt alleen als iedere buurt of gemeente in die vergelijking het cijfer heeft.
Buren met verschil
Buurten die aan elkaar grenzen en in de cijfers het meest verschillen. Het zegt iets over de plek, niet over de mensen die er wonen.
- Tussen Kern Oudewater en de Noort syde is het aandeel huishoudens met kinderen in de Noort syde 22 procentpunten hoger dan in Kern Oudewater (46% tegenover 24%).
Alle opvallende buren in Oudewater
Buren bepaald uit de wijk- en buurtkaart. Cijfers: CBS, Kerncijfers wijken en buurten (86165NED, 2025), CC BY 4.0; groen: Klimaateffectatlas buurtdashboard (CC BY 4.0). Alleen buurten met minstens 500 inwoners.
Andere onderwerpen
- Goede gezondheid
- 77% van volwassenen Nederland 73%
- Verhuissaldo
- +15 per 1.000 inw. meer komen dan gaan
- Meeste woningen
- van voor 1945 mediaan 1975
- Woonlasten eigenaar
- € 943 per maand Nederland € 978
- Zonnepanelen
- 44% van woningen Nederland 37%
- Energiekosten
- ca. € 2.050 per jaar schatting; Nederland € 1.800
- Vergunningen
- 258 in 12 maanden 56 per 1.000 woningen, Nederland 40
- Leefbaarheid
- Goed Nederland: goed
- Misdrijven
- 23 per 1.000 inw. Nederland 45
- Geluid verkeer
- Rustig 12% boven 55 dB
- Groen
- 7,7% van het land Nederland 23%
- Overstroming
- Middelgrote kans
- Basisscholen
- 5 scholen 820 leerlingen
- Kinderdagverblijven
- 1,6 binnen 1 km Nederland 2,8
- Loopscore
- 47 van 100 deels te voet
- Treinstation
- geen in de gemeente dichtbij: Woerden
- Buitenschoolse opvang
- 1,4 binnen 1 km Nederland 2,2
- Bedrijven
- 171 per 1.000 inw. Nederland 141
- Begroting
- € 3.405 per inwoner Nederland € 4.693
- Woon of werk
- vooral wonen 171 bedrijven per 1.000 inw.
- Banen
- 338 per 1.000 inw. Nederland 502